“Làm rõ những thách thức trở ngại mà một nhóm phải đối mặt để thành công (25 phút)”
Điểm nổi bật của Wicked Questions:
- Châm ngòi cho sự cải tiến và sáng tạo, trong khi giảm bớt ý nghĩ như là: “Đúng, nhưng…” và “Tuy nhiên, hoặc là..”.
- Thu hút mọi người vào lối tư duy chiến lược bằng cách tạo ra những thách thức, khó khăn không rõ ràng bằng trực giác.
- Liên tục tạo ra những khó khăn, trắc trở, nhưng vẫn có những ảnh hưởng đến hành vi, tác động đến sự đổi mới.
- Tóm lại, phương thức này phơi bày ra một cách an toàn những khó khăn trong hoàn cảnh thực tế, và kích thích tự tìm kiếm giải pháp bên trong nội tại vấn đề.

Những điều cần chuẩn bị và quan tâm trước khi thực hiện:
- Đặt ra câu hỏi: Những điều tuy đối lập nhau nhưng ta vẫn cần theo đuổi cùng lúc để thành công là gì?
- Chuẩn bị sẵn 4-6 ghế ngồi, và giấy để ghi lại.
- Mọi người đang có trách nhiệm với công việc đó, hay đang tham gia vào việc giải quyết vấn đề đó cùng tham gia.
- Ai cũng được nói, và đưa ra ý kiến.
- Bắt đầu với mỗi cá nhân, sau đó một nhóm nhỏ (dưới 6 người), sau đó là tất cả mọi người.
Các bước thực hiện:
- Mô tả cách thức của Wicked Questions, đưa ra một vài mẫu câu hỏi như: Làm thế nào chúng ta ….. và chúng ta…. cùng lúc? (5 phút).
- Bắt đầu với nhóm nhỏ, tạo ra những câu hỏi và điều đối lặp (5 phút).
- Sau đó tất cả nhóm cùng thảo luận về những cặp đối lập và Wicked Questions hay nhất (5 phút),
- Tất cả nhóm sẽ chọn một lựa chọn tốt nhất và tiếp tục điều chỉnh cho ra câu hỏi được chọn cuối cùng. (10 phút)
Ví dụ một câu hỏi có thể là: Làm thế nào chúng ta <ghét lẫn nhau> và chúng ta làm <việc bên cạnh nhau mỗi ngày> cùng lúc?
Ghi chú thêm: Không nên dừng lại ở bước cuối khi đã có được câu hỏi được chọn cuối dùng (đó là khó khăn bạn đang gặp phải). Nên kết hợp với những phương thức LS khác để có được giải pháp như: 15% Solutions và 1-2-4-All để tạo ra ý tưởng, giải pháp để giải quyết khó khăn.
Giá trị từ Wicked Questions mang lại:
- Mô tả thực tế lộn xộn của tình huống trong khi thu hút trí tưởng tượng tập thể.
- Phát triển các chiến lược sáng tạo để tiến lên phía trước.
- Tránh những bất ổn hay mong muốn đạt được tất cả trong chính sách và hành động.
- Đánh giá các quyết định: Chúng ta đang tiến lên một bên hay bên kia hoặc cả hai?
- Đốt cháy căng thẳng sáng tạo, thúc đẩy nhiều tự do và trách nhiệm hơn khi quá trình khám phá mở ra.
Xem thêm: Liberating Structures là gì?
————————————
Hiện tại, Scrumviet đang tổ chức một nhóm thực hành Liberating Structures tại Hồ Chí Minh để cùng chia sẻ và giao lưu với mọi người có cùng mối quan tâm về Liberating Structures. Nếu bạn có hứng thú muốn tham gia những buổi meetup cùng Scrumviet có thể tham gia nhóm tại:
Meetup
Facebook group
Group Slack
————————————
Reference: Dịch từ http://www.liberatingstructures.com/4-wicked-questions/
Ông Khoa Đoàn là người sáng lập ra Scrum Việt, với kinh nghiệm nhiều năm làm việc trong ngành phát triển phần mềm, quản lý, giảng dạy, tư vấn và khai vấn. Là người được chứng nhận là PST (Professional Scrum Trainer) từ Scrum.org đầu tiên ở Việt Nam. Ông là tác giả của quyển sách Thay Đổi Từ Tâm. Ông còn là Leader của Liberating Structure ở Việt Nam. Ông có hơn 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khai vấn (Coaching), ngoài ra ông còn được công nhận là Professional Certified Coach (PCC level) bởi International Coaching Federation (Liên Đoàn Khai Vấn Quốc Tế – là tổ chức uy tín nhất về khai vấn trên thế giới). Ông còn là nhà tư vấn được chứng nhận bởi Leadership Circle để quản lý đánh giá Leadership Circle Profile™ và Collective Leadership Assessment™ qua đó hỗ trợ sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp của các nhà lãnh đạo. Ông là người host và là người tổ chức chính của chuỗi sự kiện thường niên Scrum day Vietnam.

![[Liberating Structures] 1-2-4-All](https://scrumviet.com/wp-content/uploads/2026/07/897971965.jpg)
![[Liberating Structures] Impromptu Networking](https://scrumviet.com/wp-content/uploads/2026/07/590047009.png)
![[Liberating Structures] Nine Whys](https://scrumviet.com/wp-content/uploads/2026/07/9whys.png)