Theo Bruce Tuckman, quá trình hình thành và phát triển của một team sẽ đi qua những giai đoạn “Forming – Storming – Norming – Performing – Adjourning”. Ngay cả đối với một nhóm người hoàn toàn xa lạ, khác biệt về nền tảng giáo dục, độ tuổi, văn hoá, tính cách và kỹ năng (ví dụ một cross-functional team), hoặc một nhóm đã làm việc lâu năm nhưng có vài thành viên cũ đã rời đi, vài thành viên mới tham gia, thì việc họ thấu hiểu, thông cảm và làm việc ăn ý với nhau ngay từ đầu là điều không thể.
Vậy, làm sao để giúp cho các team có thêm điều kiện và không gian chia sẻ và thấu hiểu nhau, từ đó có thể xác định được những mục tiêu chung, sự đồng thuận, thấu hiểu và tôn trọng sự đặc biệt của từng cá nhân? Hãy cùng tôi tìm hiểu về Team Canvas, một công cụ hữu ích để các Scrum Master, Leader hoặc Facilitator hỗ trợ team của mình trong các giai đoạn phát triển.
Team Canvas là một công cụ được sáng tạo bởi Alex Ivanov và Mitya Voloshchuk (lấy cảm hứng từ Business Model Canvas). Có hai phiên bản Team Canvas, phiên bản đầy đủ và phiên bản Lite. Chúng ta sẽ lần lượt đi qua thành phần của từng phiên bản:
Team Canvas phiên bản đầy đủ:
1. Purpose (mục đích): Đây là phần trung tâm hay trái tim của Team Canvas. Phần này sẽ giúp cho team thảo luận và tìm ra lý do và mục đích vì sao team lại được hình thành. Ví dụ: Team R&D hình thành để nghiên cứu và phát triển giải pháp mới về AI để tối ưu hoá toàn bộ hệ thống vận hành sản xuất.
2. People & Roles/ Skills (thành viên và vai trò): Đây là nơi để các thành viên tự giới thiệu và chia sẻ ngắn gọn về bản thân và vai trò đóng góp trong team. Vì dụ: Jason – Java Developer hay Judy – Product Owner.
3. Common Goal (mục tiêu chung): được đồng thuận bởi cả team. Ví dụ: Tạo ra được 1st version trong 1 năm, qua đó cải thiện được x% hiệu suất của dây chuyền sản xuất.
4. Personal Goals (mục tiêu cá nhân): ví dụ, học thêm về kỹ năng hay một cột mốc nào đó trong việc phát triển cá nhân mà các thành viên muốn chia sẻ, cùng nhau học tập và phát triển.
4. Value (Giá trị): Những giá trị cốt lõi (Core values) chung nào sẽ trở thành kim chỉ nam để hướng dẫn team trong ứng xử và giao tiếp trong team. Ví dụ: sự tôn trọng, tính chính trực, trung thực và công bằng.
5. Rules & Activities: Những sự đồng thuận về những hoạt động, giờ giấc hoặc công cụ mà team chọn để có thể thuận tiện nhất khi cùng làm việc. Ví dụ: Daily Scrum lúc 3 giờ chiều để tất cả các thành viên trong Scrum Team từ các quốc gia khác nhau có thể tham dự, hoặc dùng Slack để tiện hơn trong giao tiếp và hỗ trợ lẫn nhau, quyết định chỉ được thông qua khi có được sự đồng thuận của cả team.
6. Needs & Expectations: Những nhu cầu và mong muốn của team. Ví dụ: có một góc làm việc thuận tiện, yên tĩnh và thoải mái, hoặc mong muốn được tham gia các khoá professional training để làm việc tốt hơn.
7. Strengths & Assets: Những thế mạnh, lợi thế mà các thành viên muốn chia sẻ, đóng góp vào sự phát triển của cả team.
8. Weakness & Risks: Những điều mà team nghĩ cần cải thiện để team có thể phát triển vững vàng hơn.
Team Canvas phiên bản Lite:
Ở phiên bản Lite, Team Canvas chỉ bao gồm 5 vùng: Purpose, People & Roles, Goals, Values, Rules & Activities. Phiên bản thu gọn này giúp cho team vừa tối ưu hóa thời gian cho session này, vừa đảm bảo có thể chia sẻ và đồng thuận những thông tin quan trọng và cần thiết khi form team.
Tuỳ vào thành phần và đặc thù của team mà người facilitate (Thường là Scrum Master) có thể linh hoạt để lựa chọn giữa hai phiên bản trên. Tuy nhiên, điều tối quan trọng mà người facilitate cần chú ý để có một Team Canvas session thành công đó là đảm bảo tâm lý thoải mái, an toàn để team có thể cởi mở chia sẻ quan điểm, tôn trọng sự khác biệt mà vẫn có thể tìm được sự đồng thuận cho mục tiêu chung của team.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm: Giá trị của mục tiêu
Reference: https://theteamcanvas.com/
![[Scrum Anti-Patterns] Scrum with Human Resources](https://scrumviet.com/wp-content/uploads/2026/07/779543476.png)
